Κατάθλιψη, απαντήσεις σε συχνές ερωτήσεις.

September 27, 2017

 

 

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ;

Πολλοί από εμάς έχουν αλλαγές στη διάθεση, και μερικές φορές χρειαζόμαστε βοήθεια για αυτό. Αλλά μερικές φορές μπορεί να «παραμείνουμε σε πεσμένη διάθεση, και να κολλήσουμε σε αυτή» και τότε να χρειαζόμαστε βοήθεια ακόμα πιο άμεσα. Η Κατάθλιψη έχει ποικίλα συμπτώματα, όπως απώλεια ενέργειας, απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες και ζωντάνια, λύπη, απώλεια όρεξης και βάρους, δυσκολία στη συγκέντρωση, αυτό-κριτική, αίσθημα απελπισίας, σωματικά συμπτώματα, απόσυρση από άλλους ανθρώπους, ευερεθιστότητα, δυσκολία στη λήψη αποφάσεων, και αυτοκτονικές σκέψεις.

Η κλινική κατάθλιψη ποικίλει από μέτρια σε βαρύτητα έως και σοβαρή κατάθλιψη. Για παράδειγμα, μερικοί άνθρωποι παραπονιούνται για μερικά συμπτώματα που εμφανίζονται μερικές φορές. Άλλοι άνθρωποι, πάσχουν από σοβαρή κατάθλιψη, και μπορεί να παραπονιούνται για πολλά συμπτώματα τα οποία είναι συχνά, έντονα, έχουν διάρκεια και προκαλούν σημαντική ενόχληση και δυσφορία.

Η κλινική κατάθλιψη δεν είναι ίδια με το πένθος που βιώνει ένα άτομο μετά την απώλεια ενός αγαπημένου ατόμου λόγω θανάτου, χωρισμού, ή διαζυγίου. Τα αισθήματα λύπης, στεναχώριας, κενού, μειωμένης ενέργειας και απώλειας ενδιαφέροντος είναι φυσιολογικά κατά τη διάρκεια του πένθους. Ο θυμός και το άγχος είναι επίσης μέρος της φυσιολογικής διαδικασίας του πένθους. Η κλινική κατάθλιψη διαφέρει από το φυσιολογικό πένθος, καθώς η κλινική κατάθλιψη μπορεί να εμφανιστεί και χωρίς να έχει προκύψει μία σημαντική απώλεια. Επιπλέον, η κατάθλιψη μπορεί να διαρκέσει περισσότερο από το πένθος και περιλαμβάνει αισθήματα αυτό-κριτικής, απελπισίας, και απόγνωσης.

Σπάνια κάποιος θα μας πει ότι δεν έχει αισθανθεί ποτέ «μελαγχολικός». Οι διακυμάνσεις στη διάθεση είναι φυσιολογικές και μας βοηθούν να καταλάβουμε τι λείπει από τη ζωή μας και ότι πρέπει να σκεφτούμε σοβαρά να αλλάξουμε κάτι σε αυτή. Αλλά η κλινική κατάθλιψη είναι χειρότερη σε σχέση με τις απλές διακυμάνσεις στη διάθεση. Επειδή η κατάθλιψη διαφέρει σε σοβαρότητα και ένταση σε κάθε άτομο, τα άτομα που πάσχουν από κατάθλιψη σοβαρής βαρύτητας, πρέπει να αναζητήσουν συνδυασμούς θεραπειών (πχ φαρμακοθεραπεία και ψυχοθεραπεία).

 

ΠΟΙΟΣ ΠΑΘΑΙΝΕΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ;

Η κατάθλιψη δεν είναι κάτι που συμβαίνει σε ανθρώπους «ασυνήθιστους ή τρελούς». Μας αφορά όλους και είναι παντού. Μαζί με το άγχος (που συμβαίνει πιο συχνά σε σχέση με τη κατάθλιψη), είναι ασθένειες τόσο συχνές όσο «το απλό κρυολόγημα», δηλαδή εμφανίζεται πολύ συχνά. Κάθε χρόνο, ένα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων θα υποφέρουν από μείζων κατάθλιψη : 25% των γυναικών και 12% των αντρών θα υποφέρουν από μείζων καταθλιπτικό επεισόδιο κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Οι πιθανότητες να επαναληφθεί ένα νέο επεισόδιο μετά το πρώτο επεισόδιο, είναι υψηλές. Ευτυχώς, υπάρχουν πολύ αποτελεσματικές θεραπείες που μπορούν να μειώσουν σημαντικά τη πιθανότητα υποτροπής.

Ο λόγος που υπάρχουν διαφορές στα ποσοστά εμφάνισης της κατάθλιψης ανάμεσα στα δύο φύλα, δεν είναι τελείως ξεκάθαρος. Πιθανοί λόγοι είναι το γεγονός ότι οι γυναίκες είναι πιο δεκτικές στην αναγνώριση των συναισθημάτων στεναχώριας, αυτοκριτικής, ενώ οι άντρες μπορεί να «καλύψουν» και να κρύψουν την κατάθλιψη τους πίσω από άλλα προβλήματα, όπως το αλκοόλ ή τη χρήση ουσιών. Επιπλέον, οι γυναίκες συχνά μαθαίνουν από μικρή ηλικία ότι είναι «αβοήθητες» και «ότι πρέπει να εξαρτώνται από άλλους». Οι γυναίκες μπορεί επίσης να κατέχουν λιγότερες πηγές ανταμοιβών σε σχέση με τους άντρες (πχ καταξίωση σε μία εργασία), και τα επιτεύγματα τους να είναι μειωμένα.

 

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΑΙΤΙΕΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ;

Η αιτία που προκαλεί την κατάθλιψη δεν είναι μία και μοναδική. Θεωρούμε πως η κατάθλιψη καθορίζεται από πολλούς παράγοντες – δηλαδή ότι υπάρχουν πολλοί παράγοντες που θα μπορούσαν να την προκαλέσουν. Αυτοί παράγοντες μπορεί να είναι βιοχημικοί, διαπροσωπικοί, συμπεριφορικοί, ή γνωσιακοί. Η κατάθλιψη μπορεί να προκληθεί σε μερικούς ανθρώπους από παράγοντες μίας μόνο από τις παραπάνω περιοχές, αλλά είναι εξίσου πιθανό να προκληθεί από ένα συνδυασμό παραγόντων από όλες τις περιοχές που προαναφέρθηκαν. Οι βιοχημικοί παράγοντες περιλαμβάνουν την οικογενειακή γενετική προδιάθεση και την παρούσα χημεία του εγκεφάλου. Οι συγκρούσεις και οι απώλειες σε διαπροσωπικές σχέσεις μπορεί να αποτελέσουν παράγοντες που θα προκαλέσουν κατάθλιψη, όπως και οι συμπεριφορικοί παράγοντες, για παράδειγμα η αύξηση του στρες και η μείωση θετικών, και ευχάριστων εμπειριών στη ζωή μας. Οι γνωσιακοί παράγοντες περιλαμβάνουν ποικίλους διαστρεβλωμένους και δυσλειτουργικούς τρόπους σκέψης. Παρακάτω θα δούμε πιο αναλυτικά μερικούς συμπεριφορικούς και γνωσιακούς παράγοντες.

 

ΠΩΣ Η ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ;

Παρακάτω μία περιεκτική λίστα των συμπεριφορικών παραγόντων που περιλαμβάνονται στη κατάθλιψη.

  1. Απώλεια ανταμοιβών. Βίωσες σημαντικές απώλειες στη ζωή σου πρόσφατα – για παράδειγμα, απώλεια εργασίας, φιλίας, ή κάποιου ατόμου με το οποίο είχες οικειότητας ; Οι έρευνες δείχνουν ότι οι άνθρωποι που υποφέρουν από σημαντικά ψυχοπιεστικά γεγονότα ζωής είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν κατάθλιψη – ειδικά αν έχουν ελλείμματα σε κατάλληλες δεξιότητες αντιμετώπισης ή ακόμα και να κατέχουν αυτές τις δεξιότητες δεν τις χρησιμοποιούν.

  2. Μείωση συμπεριφορών ανταμοιβής. Πραγματοποιείς λιγότερες δραστηριότητες που σε ευχαριστούσαν και σε αντάμειβαν σε σχέση με το παρελθόν; Η κατάθλιψη χαρακτηρίζεται από έλλειψη δραστηριοποίησης και απόσυρση. Για παράδειγμα, άνθρωποι με κατάθλιψη αναφέρουν ότι καταναλώνουν πολύ χρόνο σε παθητικές και χωρίς ανταμοιβές συμπεριφορές, όπως το να βλέπουν τηλεόραση, να ξαπλώνουν στο κρεβάτι, να μηρυκάζουν συνέχεια στο μυαλό τους τα προβλήματα, και να παραπονιούνται στους φίλους. Καταναλώνουν λιγότερο χρόνο σε συμπεριφορές, όπως οι θετικές κοινωνικές συναναστροφές, η γυμναστική άσκηση, η δημιουργία, η μάθηση ή η παραγωγική εργασία.

  3. Έλλειψη ανταμοιβών προς τον εαυτό. Πολλοί άνθρωποι με κατάθλιψη αποτυγχάνουν να ενισχύουν θετικά και να ανταμείβουν τον εαυτό τους. Σπάνια επαινούν τον εαυτό τους, ή διστάζουν να ξοδέψουν χρήματα για τους ίδιους. Πολλές φορές οι άνθρωποι με κατάθλιψη πιστεύουν ότι είναι ανάξιοι και ότι δεν πρέπει να επαινούν τον εαυτό τους. Μερικοί άνθρωποι με κατάθλιψη πιστεύουν πως αν επαινέσουν τον εαυτό τους, τότε θα επαναπαυτούν, θα γίνουν τεμπέληδες θα συμβιβάζονται με λιγότερα και δεν θα προσπαθούν για το καλύτερο.

  4. Μη χρήση των δεξιοτήτων. Έχετε δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων τις οποίες δεν χρησιμοποιείτε ; Οι άνθρωποι με κατάθλιψη μπορεί να έχουν δυσκολία να διεκδικήσουν, να διατηρήσουν φιλίες, ή να επιλύσουν προβλήματα με συντρόφους ή φίλους, ή με τους συναδέλφους στην εργασία τους. Επειδή είτε δεν κατέχουν αυτές τις δεξιότητες, είτε επειδή δεν τις χρησιμοποιούν, έχουν μεγαλύτερες διαπροσωπικές συγκρούσεις και λιγότερες ευκαιρίες να κάνουν κάτι που θα τους ανταμείψει θετικά.

  5. Νέες απαιτήσεις. Υπάρχουν μήπως νέες απαιτήσεις για τις οποίες δεν είστε προετοιμασμένοι ; Η μετακόμιση σε νέα πόλη, η έναρξη νέας εργασίας, ο ερχομός ενός παιδιού, ο χωρισμός από μία σχέση, η αναζήτηση φίλων κτλ μπορεί να προκαλέσει σημαντικό άγχος σε πολλούς ανθρώπους.

  6. Το να βρίσκεσαι σε μία κατάσταση στην οποία αισθάνεσαι αβοήθητος. Η κατάθλιψη μπορεί να προκληθεί επίσης από την παραμονή του ατόμου σε μία κατάσταση που δεν μπορεί να ελέγξει τις ανταμοιβές που θα λάμβανε ή τις τιμωρίες που πιθανά θα είχε. Αισθάνεστε λυπημένοι ή κουρασμένοι, και αισθάνεστε απελπισία καθώς πιστεύετε πως ότι και να κάνετε, δεν μπορείτε να βελτιώσετε τη κατάσταση. Εργασίες που δεν ανταμείβονται ή σχέσεις που δεν έχουν προοπτική εξέλιξης μπορεί να γεννήσουν τέτοια αισθήματα.

  7. Το να βρίσκεσαι σε μία κατάσταση όπου διαρκώς «τιμωρείσαι». Αυτή η κατάσταση είναι μία ιδιαίτερη κατηγορία που το άτομο που μπορεί να αισθανθεί αβοήθητος. Όχι μόνο δεν μπορείς να λάβεις ενίσχυση και ανταμοιβή, αλλά βρίσκεστε σε μία κατάσταση όπου συνεχώς σας ασκείται κριτική από άλλους και αισθάνεστε απόρριψη. Για παράδειγμα, πολλοί άνθρωποι με κατάθλιψη καταναλώνουν πολύ χρόνο με άτομα που τους ασκούν κριτική ή τους πληγώνουν με διάφορους τρόπους.

  8. Αποφυγή και παθητικότητα. Μπορεί να έχετε τη τάση να αποφεύγετε τις δύσκολες ή δυσάρεστες καταστάσεις ή τα δυσάρεστα συναισθήματα. Αυτό οδηγεί σε λιγότερες ανταμοιβές και σε ακόμα μεγαλύτερο αίσθημα αβοηθητότητας.

Παρότι κάθε ένας από αυτούς τους παράγοντες που προκαλούν άγχος και αισθήματα απώλειας και περιγράφηκαν παραπάνω μπορούν να σας κάνουν ευάλωτους στη κατάθλιψη, δεν οδηγούν απαραίτητα σε κατάθλιψη. (Για παράδειγμα, ένα άτομο που βίωσε απώλεια αλλά το αντιμετώπισε αυξάνοντας με κάποιο τρόπο συμπεριφορές που προσφέρουν ανταμοιβές, ή μαθαίνοντας νέες δεξιότητες, ή μετατοπίζοντας την προσοχή του και την ενέργεια του σε νέους στόχους κτλ). Παρόλα αυτά μερικοί τρόποι σκέψης αυξάνουν όντως τις πιθανότητες να εμφανιστεί κατάθλιψη. Είναι πιθανό να γίνετε καταθλιπτικοί αν πιστεύετε πως είναι εξ ολοκλήρου δικό σας φταίξιμο σε μία κατάσταση, ότι τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει, και ότι θα πρέπει να είστε τέλειοι σε όλα πάντα. Αυτές οι ερμηνείες του άγχους και των απωλειών είναι οι «γνωσίες» ή σκέψεις που έχετε για τον εαυτό σας και το περιβάλλον σας. Η Γνωσιακή-Συμπεριφοριστική Θεραπεία εστιάζει ειδικά στον εντοπισμό, στην αξιολόγηση, στην αμφισβήτηση αυτών των αρνητικών στάσεων και αντιλήψεων απέναντι στη ζωή.

 

ΠΩΣ Η ΣΚΕΨΗ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ;

Μερικοί τρόποι να σκέφτεστε (οι γνωσίες σας) μπορούν να προκαλέσουν κατάθλιψη. Μερικοί από αυτούς τους τρόπους περιγράφονται παρακάτω :

  1. Δυσλειτουργικές αυτόματες σκέψεις. Αυτές είναι σκέψεις που έρχονται στο μυαλό μας αυτόματα, αυθόρμητα και φαίνονται πιθανές να ισχύουν. Παρόλα αυτά, αντανακλούν διαστρεβλωμένες αντιλήψεις και σχετίζονται με αρνητικά συναισθήματα όπως η στεναχώρια, το άγχος, το θυμό και το αίσθημα της απελπισίας. Παραδείγματα τέτοιων σκέψεων είναι οι παρακάτω :

Το διάβασμα της σκέψης : «Αυτός πιστεύει πως είμαι ένας αποτυχημένος»

Ετικετοποίηση : «Είμαι μία αποτυχία», «Αυτός είναι βλάκας»

Πρόβλεψη του μέλλοντος : «Θα απορριφθώ», «Θα ρεζιλευτώ»

Καταστροφοποίηση : «Θα είναι καταστροφικό αν απορριφθώ», «Δεν αντέχω το άγχος που νιώθω»

Διχότομος (όλα ή τίποτα) σκέψη : «Αποτυγχάνω στα πάντα», «Δεν απολαμβάνω τίποτα», «Τίποτα δεν πάει καλά σε μένα»

Παραγνώριση των θετικών (σαν να μη μετράνε) : «Αυτό δεν μετράει καθώς ο καθένας θα μπορούσε να το κάνει αυτό»

 

  1. Δυσπροσαρμοστικές υποθέσεις και κανόνες. Εδώ περιλαμβάνονται σκέψεις και ιδέες όπου πιστεύετε πως θα έπρεπε να κάνετε και να ακολουθείτε. Αυτοί είναι οι κανόνες όπου οι άνθρωποι με κατάθλιψη πιστεύουν ότι πρέπει να ακολουθούν και να ζουν με αυτούς. Παραδείγματα είναι τα εξής :

 

«Πρέπει να έχω την έγκριση και αποδοχή όλων»

«Αν δεν με συμπαθεί κάποιος, αυτό σημαίνει ότι δεν είμαι αγαπητός σαν άνθρωπος»

«Αν αποτύχω σε κάτι, τότε είμαι μία αποτυχία»

«Δεν θα είμαι ποτέ χαρούμενος κάνοντας τα πράγματα με τον δικό μου τρόπο»

«Πρέπει να ασκώ έντονη κριτική στον εαυτό μου για τις αποτυχίες μου»

«Αν είχα ένα πρόβλημα για αρκετό καιρό, τότε δεν μπορώ να το αλλάξω»

«Δεν θα έπρεπε να είμαι καταθλιπτικός»

  1. Αρνητικές αντιλήψεις για τον εαυτό. Οι άνθρωποι που έχουν κατάθλιψη συχνά εστιάζουν στα ελλείμματα τους, υπερβάλλουν για αυτά, και ελαχιστοποιούν κάθε θετική ιδιότητα που έχουν. Μπορεί να βλέπουν τον εαυτό τους ως μη αγαπητό, άσχημο, χαζό, αδύναμο, ακόμα και κακό.

  2. Αρνητική ενασχόληση με τη σκέψη («Μηρυκάζω συνεχώς τις ίδιες αρνητικές σκέψεις). Αρκετοί άνθρωποι κολλούν σε αρνητικές σκέψεις και αισθήματα, και έτσι οδηγούνται σε παθητικότητα και αποφυγή.

 

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΓΝΩΣΙΑΚΗ-ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ;

Η Γνωσιακή-συμπεριφοριστική θεραπεία της κατάθλιψης είναι αυστηρώς δομημένη, πρακτική, και αποτελεσματική παρέμβαση για ασθενείς που υποφέρουν από κατάθλιψη. Αυτό ο τύπος θεραπείας θεραπεύει τη κατάθλιψη μέσω του εντοπισμού και της αντιμετώπισης συμπεριφορών και σκέψεων που προκαλούν και διατηρούν τη κατάθλιψη. Αυτή η θεραπεία εστιάζει στο παρόν, στις σκέψεις και τις συμπεριφορές που συμβαίνουν «εδώ και τώρα». Εσείς και ο θεραπευτής σας θα εξετάσετε με ποιο τρόπο οι πράξεις σας, ή έλλειψη δράσης, συνεισφέρουν στο να αισθάνεστε αρνητικά ή θετικά. Υπάρχουν πράξεις που μπορείτε να ξεκινήσετε να κάνετε προκειμένου να αισθανθείτε καλύτερα. Εσείς και ο θεραπευτής σας θα εξετάσετε επίσης τους αρνητικούς και μη ρεαλιστικούς τρόπους σκέψης που σας κάνουν να νιώθετε καταθλιπτικοί. Η θεραπεία μπορεί να σας δώσει εργαλεία να σκέφτεστε πιο ρεαλιστικά και να αισθάνεστε καλύτερα.

Στη γνωσιακή-συμπεριφοριστική θεραπεία, εσείς και ο θεραπευτής σας πρώτα θα αναγνωρίσετε τα δικά σας συμπτώματα και θα κρίνετε πόσο σοβαρά είναι. Θα σας ζητηθεί πιθανά να συμπληρώσετε φόρμες ή ερωτηματολόγια που μπορούν επιστημονικά να μετρήσουν τα συμπτώματα σας. Στις αρχικές συναντήσεις, θα σας ζητηθεί να επιλέξετε τους στόχους που θέλετε να επιτύχετε – όπως το να αυξήσετε την αυτό-εκτίμηση σας, να βελτιώσετε την επικοινωνία, να μειώσετε την ντροπαλότητα σας, ή να μειώσετε την απελπισία που νιώθετε και τη μοναξιά που βιώνετε. Θα παρακολουθείτε από κοινού τη πρόοδο σας μέσα από τις αναφορές των αρχικών ερωτηματολογίων και μέσω των κινήσεων που κάνατε προκειμένου να πετύχετε τους στόχους σας.

 

ΠΟΣΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΕΙΝΑΙ Η ΓΝΩΣΙΑΚΗ-ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ;

Πολυάριθμες έρευνες που έχουν διεξαχθεί σε μεγάλα πανεπιστημιακά κέντρα σε όλο τον κόσμο δείχνουν ότι η γνωσιακή-συμπεριφοριστική θεραπεία είναι τόσο αποτελεσματική όσο η αντικαταθλιπτική φαρμακευτική αγωγή στη θεραπεία της μείζονος κατάθλιψης. Επιπλέον, οι περισσότεροι ασθενείς που έχουν λάβει γνωσιακή-συμπεριφοριστική θεραπεία διατηρούν τη βελτιωμένη διάθεση τους όταν εξετάστηκαν και πάλι μετά από 2 χρόνια. Στη γνωσιακή-συμπεριφοριστική θεραπεία, ευελπιστούμε όχι μόνο στη μείωση των συμπτωμάτων, αλλά στο να μάθετε να προλαμβάνετε και να εμποδίζετε τα συμπτώματα από το να επανέλθουν.

 

ΤΑ ΦΑΡΜΑΚΑ ΕΙΝΑΙ ΧΡΗΣΙΜΑ ;

Ποικίλες φαρμακευτικές αγωγές είναι αποτελεσματικές στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης. Χρειάζονται 2 με 4 εβδομάδες για να ενεργήσουν στον οργανισμό σας. Μερικά φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν κάποιες παρενέργειες. Μερικές παρενέργειες είναι προσωρινές και μειώνονται με τη πάροδο του χρόνου, ενώ άλλες αντιμετωπίζονται με συνδυασμό κατάλληλων φαρμάκων όταν αυτό είναι απαραίτητο.

 

ΤΙ ΑΝΑΜΕΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΣΑΣ ΩΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ;

Η γνωσιακή-συμπεριφοριστική θεραπεία της κατάθλιψης απαιτεί από σας την ενεργή συμμετοχή σας. Κατά τη διάρκεια της αρχικής φάσης της θεραπείας, ο θεραπευτής σας θα σας ζητήσει να έρχεστε δύο φορές την εβδομάδα αν αυτό είναι απαραίτητο μέχρι η κατάθλιψη να μειωθεί. Θα σας ζητηθεί να συμπληρώσετε φόρμες που αξιολογούν την κατάθλιψη, το άγχος, και άλλα προβλήματα, όπως και να διαβάσετε ενημερωτικό υλικό σχετικά με την κατάθλιψη. Επιπλέον, ο θεραπευτής σας μπορεί να σας ζητήσει στη τελική φάση, ή σε εβδομαδιαία βάση, να συμπληρώνετε φόρμες που αξιολογούν την κατάθλιψη και άλλα προβλήματα τα οποία αποτελούν επίσης στόχο της θεραπείας. Ο θεραπευτής σας μπορεί επίσης να σας δίνει ασκήσεις για το σπίτι προκειμένου να σας βοηθήσει να τροποποιήσετε τις συμπεριφορές σας, τις σκέψεις σας, και τις σχέσεις σας.

 

Μετάφραση στα ελληνικά ψυχοεκπαιδευτικού υλικού για την κατάθλιψη.

Πηγή:  R.L.Leahy et al.,(2012).Treatment Plans and Interventions for Depression and Anxiety Disorders.

 

Please reload

Recent Posts

Please reload

Archive

Please reload

Tags

I'm busy working on my blog posts. Watch this space!

Please reload

 

©2016 by Cognitive Behavior Therapy (CBT), Clinical Neuropsychology. Proudly created with Wix.com